Wat gebeurt er met mijn stem?

Wat gebeurt er met mijn stem?

Wat moet ik op zijn minst weten over de Tweede Kamer en het kabinet?
Als een partij het minimum aantal stemmen haalt, dan krijgt die partij één of meer zetels in de Tweede Kamer. Het aantal zetels per partij is gebaseerd op het aantal stemmen dat die partij heeft gehaald.
Een groep partijen onderhandelt na de verkiezingen over hun plannen, meestal onder leiding van de winnaar. Worden ze het eens, dan vormen ze een kabinet met minister-president en ministers. Het kabinet zorgt voor de uitvoering van beleid dat door de Tweede Kamer wordt goedgekeurd.
Voorstellen voor overheidsplannen komen meestal van het kabinet. Soms komt zo’n voorstel van een Tweede-Kamerfractie.
Voor het uitvoeren van elk overheidsplan is een meerderheid in de Tweede Kamer nodig.
Met elke stem help je dus jouw politieke partij haar doelstellingen te verwezenlijken.

Wanneer steunt een partij een bepaald voorstel of plan?
Een partij geeft graag steun aan een voorstel dat goed past bij de ideeën van de partij. Toch steunen partijen ook voorstellen die niet helemaal passen bij hun eigen ideeën. Politieke partijen steunen soms een minder gewenst voorstel van een andere partij, als ze daar steun voor een belangrijk eigen plan voor terug kunnen krijgen. Zowel kabinetspartijen als andere partijen doen dit.

Waarom doen partijen niet altijd wat ze beloven?
Politieke partijen doen niet altijd dat wat ze beloven omdat geen enkele partij in Nederland ooit groot genoeg is (geweest) om haar plannen uit het verkiezingsprogramma zelfstandig in overheidsbeleid om te zetten. Bijna altijd moeten partijen met andere partijen onderhandelen om een meerderheid te krijgen voor hun plannen. Hierdoor gebeurt het regelmatig dat ze compromissen moeten sluiten. “Als jouw partij ons voorstel steunt, dan steunen wij jullie voorstel, ook al vinden we dat niet ideaal.”

Wat gebeurt er als ik op een grotere partij stem?
Een grotere partij heeft meer kiezers achter zich staan en heeft daardoor meer zetels in de Tweede Kamer. Hierdoor heeft een grotere partij meer invloed op het overheidsbeleid dan een kleinere partij, vooral als de grotere partij in het kabinet komt. Zelfs wanneer een grotere partij niet in het kabinet komt, dan heeft die partij nog steeds relatief veel invloed. Bijvoorbeeld als het kabinet of andere politieke partijen de zetels van deze partij nodig hebben om een meerderheid voor een voorstel te krijgen. Een stem op een grotere partij is daarom een stem die relatief veel invloed kan hebben.

Wat gebeurt er als ik stem op een kleinere partij?
Bij een kleinere partij zijn er minder kiezers die op deze partij gestemd hebben. Hierdoor heeft deze partij minder zetels in de Tweede Kamer en minder invloed op het overheidsbeleid. Dit geldt zelfs als de kleinere partij in het kabinet komt. Aan de andere kant kan een kleinere partij wel degelijk een verschil maken. Soms zijn de zetels van de kleinere partij nodig om een voorstel aan een meerderheid in de Tweede Kamer te helpen. Een stem op een kleinere partij is daarom een stem die minder invloed kan hebben, maar wel het verschil kan maken.

Wat gebeurt er als ik stem op een partij die in het kabinet komt?
Partijen die in het kabinet zitten, kunnen rechtstreeks aan ambtenaren bij ministeries vragen om plannen uit te werken. Ook is er bijvoorbeeld geld om onderzoek te doen en advies in te winnen. Hierdoor is het voor kabinetspartijen gemakkelijker om hun plannen uit te werken en in te voeren dan voor oppositiepartijen. Wel moeten ook kabinetsspartijen een meerderheid voor hun plannen in de Tweede Kamer vinden. Stem je op een partij die in het kabinet terechtkomt (een coalitiepartij), dan heb je dus over het algemeen een grotere kans dat de wensen van de partij, en daarmee die van jou, ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Wat gebeurt er als ik stem op een partij die niet in het kabinet komt?
Partijen die niet in het kabinet zitten (oppositiepartijen), hebben minder tijd en middelen om overheidsplannen uit te werken. Het gebeurt bijvoorbeeld niet vaak dat een oppositiepartij zelfstandig een wetsvoorstel uitwerkt. Om hun doel te bereiken proberen oppositiepartijen vaak aanpassingen te doen op wetsvoorstellen van het kabinet. Ook kunnen oppositiepartijen het kabinetsbeleid veranderen door een meerderheid in de Tweede Kamer achter een voorstel voor een andere aanpak te krijgen.

Wat gebeurt er als ik niet stem?
De uitslag van de verkiezingen wordt bepaald door het aantal stemgerechtigden dat gestemd heeft. De stemmen van mensen die niet gestemd hebben, maar dat wel hadden mogen doen, worden verdeeld in dezelfde verhouding als het aantal uitgebrachte stemmen. Stem je niet, dan beïnvloed je de uitslag van de verkiezingen direct doordat je geen partij in het bijzonder steunt. Door de herverdeling van de niet-uitgebrachte stemmen, versterkt een niet-stemmer de uitslag van de wel uitgebrachte stemmen. Door niet te stemmen steun je dus een verkiezingsuitslag die je misschien liever niet had gezien.

Waarom duurt het zo lang voordat wetten en andere overheidsbeleid ook echt uit worden uitgevoerd?
Voordat een wet echt kan worden uitgevoerd, heeft een wetsvoorstel een lange weg te gaan. Een wet wordt pas een wet, wanneer de Tweede én Eerste Kamer hun goedkeuring hebben gegeven. Om een wet zo goed mogelijk voor te bereiden, wordt advies ingewonnen bij veel verschillende organisaties, ministeries en advies- en uitvoeringsinstellingen. Pas dan zal de wet worden ingediend bij de Tweede Kamer. Als deze de wet goedkeurt, volgt de Eerste Kamer. Dit is wettelijk zo geregeld om het hele proces zo zorgvuldig mogelijk te doen, en dit kost dus veel tijd. Door veranderende politieke ideeën en verschillen in de tijd die nodig is om een wet goed passend te maken, kan het ook voorkomen dat nieuwe wetten en regels kort na elkaar worden ingevoerd.